Физика 8-сынып

Жылулық қозғалыс, броундық қозғалыс, диффузия. Температура.

Қараңғы режим

 

Оқу мақсаттары

8.3.1.1 – молекула-кинетикалық теорияның негізгі қағидаларын дәлелдейтін мысалдар келтіру және тәжірибені сипаттау

Ойлау дағдыларының деңгейі

білу және түсіну, қолдану

 

 

 

 

                                                      Теориялық материалдарға шолу:


Атомдар мен молекулалардың ретсіз қозғалысы жылулық қозғалыс деп аталады. 

 

 

Броундық қозғалыс дегеніміз молекулалардың соқтығысулар себебінен қатты денелер, сұйықтықтар немесе газдардағы ұсақ бөлшектердің үздіксіз, ретсіз қозғалысы. 

 

 

Диффузия дегеніміз бір заттың молекула немесе атомдарының екінші заттың молекула немесе атомдары арасына енуі, және соның салдарынан бөлшектердің берілген көлем бойынша біркелкі таралуы.


Молекулалық кинетикалық теорияның (МКТ) негізгі заңдылықтары:

1) кез-келген зат аралары бос орынмен бөлінген молекулалар немесе атомдар деп аталатын ұсақ бөлшектерден тұрады;
2) заттың бөлшектері үздіксіз және ретсіз қозғалыста болады;
3) заттың бөлшектері өзара серпімді әсерлеседі.

 

Температура – дененің жылулық күйін сипаттайтын шама. Оны өлшеуге пайдаланылатын құрылғы – термометр.

Денелердің температуралары бірдей болатын күйді - жылулық тепе-теңдік деп атайды.

 

Температураның бірнеше өлшем бірлігі (шкаласы) бар:

Цельсий шкаласы – $0^\circ C$ судың қату, ал $100^\circ C$ – судың қайнау температурасына сәйкес келетін өлшем бірлік. t әрпімен белгіленеді.

Кельвин шкаласы – теріс мәнге ие болмайтын өлшем бірлік. Кельвин шкаласының нөлі – заттың барлық бөлшектері қозғалысын тоқтататын температура. $T$ әрпімен белгіленеді. 
 
$T=(t+273)K$
$t=(T-273)^\circ C$

 

Фаренгейт шкаласы – $0^\circ F$ су, тұз және мүсәтір спирті ерітіндісінің қату температурасы, ал $100^\circ$ - адамның денесінің қалыпты температурасы сәйкес келетін өлшем бірлік. $t^\circ F$ әрпімен белгіленеді. 

 

$t^\circ F=(t\cdot 1,8 + 32)^\circ F.$

 

Мысал - 1

$36^\circ C$ температурасы Цельсий, Кельвин және Фаренгейт шкалалары бойынша анықтаңыз.

 

$t=36^\circ C$
$T=36+273=309 K$
$t^\circ F=36\cdot 1,8+32=64,8+32=96,8 F.$

 

 

                                                          Оқу-әдістемелік ресурстар:


1. Башарұлы Р.,Шүйіншина Ш., Сейфоллина К., Физика 8 сынып, Атамұра баспасы Алматы 2018
2. Кронгорт Б., Насохова Ш., Физика 8 сынып, Мектеп баспасы Алматы 2018  
3. Карабатыров А., Байешов А., Дуйсеей Е., Шокобалинов Н., Ташев Н. Физика 8 класс, Астана-кітап 2017
 

Рейтинг

Бонустар

Кошелек

Бос мұғалімді іздеу...

Daryn.Online

Қосымшаны жүктеу
Жүктеу