Мақала авторы

Асемгул Жанат

Қарағанды облысы білім басқармасының Теміртау қаласы білім бөлімінің « №29 ЖББМ» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің

Тіл үйрену адамның жасы мен психикалық ерекшеліктеріне тығыз байланысты

Тіл үйрену адамның жасы мен психикалық ерекшеліктеріне тығыз байланысты. Бүгінгі мақалада біз тілді үйренуге қанша жаста болатыныңызға байланысты психикалық сипаттамалармен таныстырамыз. Қазіргі заманғы оқыту әдістерінің негізгі ғылыми теориялары адамның когнитивті дамуының теориялары негізінде швейцариялық психолог Жан Пиаже (1936) мен орыс психологы Лев Выготскийдің (1978) шет тілін оқытудағы негізгілері болып табылады.  Бала шет тілін қанша жаста үйренетінін теориялық түрде былай түйіндеген .

0-5 жас

Бұл жастағы адамдар кез келген нәрсені жақсы қабылдайды. Абстрактілі ойлаудың әлі толық дамымағаны тіл үйренудегі үлкен артықшылық. Дыбысты тану және бақылау дағдылары басқа жастағыларға қарағанда 10 есе жақсы, сондықтан сіз тіл үйренудің шебері деп айта аласыз. Бұл жаста бала шет тілін ана тілінде сөйлей алады. Олардың миы әртүрлі тілдік жүйелерді тануға қабілетті және олар тілді араластыру тұжырымдамасынсыз, тұтастай қабылдайды. Шет тілін ана тілі ретінде меңгерудің негізі осы жаста қаланады. Балалар қателік жасаудан қорықпайды және оны түзетуге қабілетті. Оқытудың ең маңызды әдісі – баламен қарым-қатынас жасау.

6-9 жас

Баланың ақыл-ойы нақты ойлаудан логикалық немесе абстрактілі ойлауға көшудің бірінші кезеңі болып саналады. Бұл кезде балалардың оң жақ миы өте басым, олардың қиялдары өте жақсы, кез келген тілдік жүйені тұтас қабылдайды. Бұл жаста ағылшын тілін үйрену фонология, айтылу және ойлау үшін жақсы негіз береді. Сондай-ақ, бұл жастағы адамдар ең қызықты және оның себебін анықтауға тырысады және балаларды сынаудың орнына, оларды әртүрлі тәсілдермен қарауға, ойлауға және ойлауға үйрету керек, содан кейін қарапайым танымдық дағдыларды дамыту керек.

10-13 жас

Бұл жаста өтпелі кезең басталады, ал балалар қазірдің өзінде абстрактілі ойлауды бастайды. Сіздің жеке көзқарасыңызсыз қалыптасып, физиологиялық өзгерістер орын алады. Олар ағылшын тілін ана тілімен салыстыра бастайды. Бұл ағылшын тілін үйрену біршама қиындай түседі, өйткені айтылу және тыңдау қабілеті ерте жастан гөрі тұрақты болады және тіл грамматикалық жүйе тұрғысынан көбірек көрінеді. Сондай-ақ, олар психологиялық тұрғыдан осал болғандықтан, оларға сенімділік пен өздігінен білім алу мүмкіндігін беру маңызды.Мидың сол  жақ жарты шар психикалық тұрғыдан үстемдік ете бастағанда, ағылшын тілін ана тілі ретінде үйрену мүмкіндігі азая бастайды. Сондықтан шығармашылық ойлауды, қиялды және фонетикалық дағдыларды дамыту керек.

14-17 жас

Олар ересек адам сияқты ойлай бастайды.Оларға басқалардың ықпалы көп әсер ететін жас. Дыбысты тануы әлсіреп, тіл үйрену әдістері тым аналитикалық болады. Тілдік айтылым жағыда нашарлайды. Стереотипті бұзу үшін кітап оқу, еркін эссе жазу, оқыған-көргенін басқалармен бөлісу керек. Бұл жаста баланың оқу стилі қалыптаса бастайды, дұрыс бағыт-бағдар бермесе, оқуға құлықсыз болуы мүмкін. Қателесуден қатты қорқатын кезең, басқалардың  сынауы оларға өте ауыр тиеді.

 18-ден жоғарғы жас

Шамадан тыс аналитика тілді тұтастай көру мүмкіндігін төмендетеді. Сол жақ жарты шардың үстемдігіне байланысты грамматика негізінде ағылшын тілін үйрену әрекеттері, фонетикалық танудың бұзылуы, қателесуден қорқу оқу процесін баяулатады. Олар үнемі ағылшын тілін ана тілімен салыстырып, негізгі тіл жүйесінің үстіне екінші тіл жүйесін жасауға тырысады. Дауысты тану нашар болғандықтан есту қабілеті нашарлайды. Шет тілін өз бетіңізше меңгеруде ілгерілеушілік болмаса,  тәжірибелі мұғалім сабақ беруі керек. Көп ұстаздың қолымен миға қате ақпарат қондырылса, тоқырау қаупі жоғары .

Білу

- Тілді жақсы меңгеру тыңдай білуден басталады, неғұрлым ерте бастасаңыз, соғұрлым табысты оқуға болады.

- Естумен қатар, бақылау, ауыз қуысын оқу, ауыз бұлшықеттерін жұмыс істеу маңызды. Ағылшын тілінде 44 мимикалық бұлшықеттер қолданылса, қазақ тілінде бет бұлшықеттері  тамақ пен көмей бұлшықеттері көбірек қолданылады.

Тіл үйрену - өте интеллектуалды әрекет және мидың сол және оң жақтары бірге жұмыс істейді.

- Тіл үйрену мидың икемділігін арттырады. Ойлау қабілетіңіз неғұрлым жоғары болса, соғұрлым тезірек үйренесіз.

– Зерттеушілер екі тілден көп сөйлейтін адамдардың Альцгеймер ауруы мен ұмытшақтыққа шалдығуы аз болатынын көрсетті.

 

  • 55
Жедел желі
+7 775 007 54 41

Бос мұғалімді іздеу...

Daryn.Online

Қосымшаны жүктеу
Жүктеу